Kênh truyền thông nhà đất - Chuyên tin nhà đất mới nhất

Gửi cho bạn bè
Email của bạn:
Email người nhận:
Nội dung:

Thân thiện hẻm Sài Gòn

Mỗi con hẻm cho ta cảm nhận sự đa dạng của cuộc sống đô thị, mang tính cộng đồng và giá trị nhân văn. Ngoài bộ mặt sôi động, phồn hoa, TPHCM còn có một bộ mặt khác tĩnh lặng hơn. Đó là hệ thống vô vàn con hẻm, chia nhánh chân rết từ mặt tiền đi sâu vào trong.

Đây là nơi mà khoảng 80% cư dân đô thị, sau một ngày làm việc đã về sống cuộc sống gia đình, gần gũi về mặt không gian với những người lân cận mà họ khá hiểu biết về nhau.

Nhịp sống vừa tĩnh lại vừa động…

Tại những con hẻm, cuộc sống hàng ngày vẫn chảy với những vấn đề riêng của nó, thân thiện, gần gũi, con người nhìn rõ mặt nhau hơn, mang dấu ấn của tình nghĩa phố phường. Nếu chỉ đánh giá Sài Gòn bằng những đại lộ rộng lớn, những ngôi nhà cao tầng, những nhà hàng sang trọng… thì quả là còn khiếm khuyết. Vì bên cạnh đó vẫn còn có những khu nhà, những con hẻm với những gia đình có lối sống rất đô thị nhưng vẫn còn mang tính cộng đồng cao được giữ gìn và tiếp nối từ thế hệ này sang thế hệ khác. Có thể dễ dàng nhận thấy ở đây một cuộc sống có nhịp độ chậm hơn, khác hẳn với sự cạnh tranh, đua chen ở các con đường mặt tiền.

Nhịp sống của các con hẻm ở thành phố vừa là nhịp sống tĩnh nhưng vẫn vừa là nhịp sống động - cái động của những sinh hoạt văn hóa của các cộng đồng sinh sống trong các con hẻm đó. Đi sâu vào mỗi con hẻm ta cảm nhận được sự đa dạng của cuộc sống đô thị, không chỉ ồn ào náo nhiệt ở bên ngoài mà còn có những điểm nhấn sâu lắng.

Mỗi con hẻm, có mảnh đời riêng của nó

hẻm mà ở đó chỉ có tầng lớp công chức với sinh hoạt đều đặn sáng đi tối về cần mẫn. Những con hẻm như thế không có gì là nhộn nhịp nhưng lúc nào cũng gọn gàng, tươm tất và sạch sẽ. Lại có những hẻm nghề - nơi tập trung những con người cùng sống chết với một nghề qua bao đời thịnh suy, nhưng lúc nào cũng có những nghệ nhân tâm huyết. Đó cũng có thể là hẻm của cộng đồng những người theo một tôn giáo nhất định, họ có quy tắc sống và ứng xử đặc trưng triết lý sống của tôn giáo ấy. Hoặc là những con hẻm của người Hoa, Chăm, Khmer với những sinh hoạt cộng đồng đặc biệt. Hoặc là hẻm của các cư dân có cùng quê, cũng có thể là một con hẻm ẩm thực với nhiều hàng quán buôn bán đủ loại đồ ăn, thức uống tạo thành một nét riêng rất Sài Gòn.

Sinh hoạt của con người trong hẻm có khác nhau theo lứa tuổi. Đối với người trung niên, lớn tuổi, đó là nơi ngồi lại với nhau để cùng chơi một ván cờ, uống một ly trà và cùng bàn chuyện thời sự, tin tức… Đối với bọn trẻ con, đó là nơi cùng nhau chơi đùa, nơi tập thể dục, nơi sinh hoạt tập thể. Đối với những người bôn ba kiếm sống ở bên ngoài, thì con hẻm là nơi tĩnh lặng mà căn nhà của họ ẩn mình, chờ đợi họ trong một không khí thư giãn, giúp họ giải tỏa đi nhiều căng thẳng do cuộc sống mưu sinh mang lại. Vì thế, các con hẻm mang màu sắc khá tương phản với các khu mặt tiền luôn nhộn nhịp, nặng tính thương mại.

Từng con hẻm Sài Gòn có mảnh đời riêng của nó. Trải qua bao biến động thăng trầm của đời sống phố thị, hẻm ở Sài Gòn - TPHCM với những đặc trưng riêng của nó vẫn tồn tại trong cơ thể đô thị đang ngày càng phình to. Cuộc sống phố thị ồn ào, tất bật càng làm cho con người quý trọng không gian sống yên tĩnh nơi con hẻm sáng đi tối về của mình hơn. Không gian sống ấy dù nhỏ, dù còn nhiều bề bộn, chưa sạch đẹp nhưng thật sự là nơi gắn kết các cá nhân trong gia đình, là nơi con người chia sẻ những giá trị sống cho nhau, nơi con người sinh ra và lớn lên và cũng có khi từ đó mà đi xa. Vì thế hẻm phố và cuộc sống hẻm phố ở Sài Gòn - TPHCM đã trở thành những giá trị đặc biệt trong văn hóa đô thị Sài Gòn - TPHCM.
Nguồn lực nội sinh của thành phố

Bên cạnh những giá trị thiên về phi vật thể của những con hẻm là những thực tại nhức nhối, không dễ nhìn của chúng. Đó là hình ảnh của hàng mớ kiến trúc nhà không ăn khớp với nhau, thiếu quy hoạch, hạ tầng không đồng bộ, rất ít cây xanh và nhất là rất ít không gian công cộng. Do cuộc sống mưu sinh, người dân đã lấn chiếm không gian công cộng khiến những con hẻm càng chật chội, ngoằn ngoèo, xộc xệch. Chính quyền địa phương thì nể nang hoặc không có trình độ, để cho tình trạng lấn chiếm, ô nhiễm ở các con hẻm kéo dài. Vì vậy, quy hoạch và tạo dựng không gian cộng đồng trong hẻm là cách để giữ gìn những giá trị văn hóa của hẻm phố Sài Gòn.

Hẻm phố tuy nhỏ bé nhưng chứa đựng những giá trị nhân văn, mà chúng ta cần biết tôn tạo và phát huy bằng những biện pháp về phát triển cộng đồng cũng như biện pháp về quy hoạch, bởi hẻm cũng chính là nguồn lực nội sinh thúc đẩy sự phát triển của thành phố.

PGS-TS Tôn Nữ Quỳnh Trân

Nguồn: Theo Người đô thị